| | |

Samstarfsverkefni Vaxvest og 3X Technology

Vaxtarsamningur Vestfjarða hefur  ákveðið að styrkja 3x Technology í  rannsóknarverkefni um blóðgun á línufiski í smábátum.  Það er  fyrirtækið 3X Tehcnology í samvinnu við Matís og útgerðaraðila  sem hefur þróað nýjan búnað til blóðgunar um borð í línubátum, svokallaðan Rotex búnað.  Útgerð línubáta er sérstaklega mikilvæg sjávarbyggðum á Vestfjörðum og hefur verið ómetanleg lyftistöng fyrir byggðarþróun þar í gegnum tíðina.  Þannig er ljóst að flest samfélög fjórðungsins væru mun verr stödd í dag en raun ber vitni ef ekki nyti smábátanna við.  Einnig hefur á síðari tímum verið bent á það óspart að veiðar þessara báta séu mun vistvænni en annarra útgerðarflokka.

 

Þrátt fyrir hina mörgu kosti smábátaútgerðar hefur hún einnig sína ókosti.  Sérstaklega eru þekkt ýmis vandamál er snúa að því að viðhalda gæðum hráefnisins eftir að það kemur um borð, en þar sem vinnupláss um borð í þessum bátum er af skornum skammti hefur vantað nokkuð á að meðferð aflans um borð væri sem skyldi. Það á ekki síst við hvað varðar blæðingu en vandasamt hefur reynst að koma fullnægjandi búnaði um borð í smábáta. Sökum þessara gæðavandamála er ímynd smábátaútgerðar ekki eins jákvæð og hún annars hefur burði til að vera, en í raun er varla hægt að hugsa sér ferskara hráefni en krókaveiddan fisk.

 

Þrátt fyrir að rannsóknir bendi til að rétt blóðgun skili meiri verðmætum á þorskafla hefur ekki verið sýnt fram á það með óyggjandi hætti.  Því var talið mikilvægt að sýna fram á með rannsókn að nýr búnaður henti til notkunar um borð í minni línubátum og skili betri gæðum á afla.

 

Verkefnið sem styrkt er af Vaxtarsamningi Vestfjarða  og AVS sjóðnum mun svara þeirri spurningu hvort umtalsverður gæðamunur sé á að láta afla smábáta blæða út í nýjum búnaði sem 3X hafa hannað, Rotex búnaði, miðað við hefðbundna aðferð smábáta, að blæða út í ískrapa í fiskikörum með óyggjandi hætti.

 

Töluvert er í húfi fyrir 3X Techology sem áætlar að framleiðsla í þessum búnaði geti skilað umtalsverðum tekjum í framtíðinni.  Á fimmta hundrað smábáta höfðu aflamark eða krókaaflamark 1. september 2011 og ekki vitað að nokkur þeirra  hafi búnað um borð til að tryggja góða blóðgun á þorsk og ýsu, þ.e.a.s. blóðgunarbúnað.  Ef hægt er að sýna fram á virkni búnaðarins má reikna með að umtalsverður fjöldi báta muni fjárfesta í slíkum búnaði.  Framleiðsla á Rotex-búnaði gæti skilað miklum tekjum fyrir 3X Technology þó mesti ávinningurinn sé með aukinni verðmætasköpun afla smærri línuskipa.